線形代数3.3.1a

トップへ戻る 次の問題へ

問題3.3.1a

次の行列式の値を求めよ。

(1)$\left|\begin{array}{ccc}

5 & -3 & 14 \\

-5 & 6 & 7 \\

10 & 3 & -7

\end{array}\right|$

(2)$\left|\begin{array}{ccc}

2 & 16 & 3 \\

4 & 8 & -6 \\

8 & 8 & 12

\end{array}\right|$

(3)$\left|\begin{array}{cccc}

5 & 4 & 7 & 9 \\

-1 & 3 & 0 & -2 \\

1 & -3 & -8 & 1 \\

5 & 4 & 2 & 11

\end{array}\right|$

(4)$\left|\begin{array}{cccc}

1 & -1 & 2 & 1 \\

2 & -1 & 1 & 2 \\

-1 & 1 & 2 & 1 \\

2 & 1 & 1 & 1

\end{array}\right|$

解法の要点

行列式の値はサラスの方法で求めても良いのですが、計算が煩雑です。簡約化して上三角行列に整理することで行列式を計算しやすくする工夫をしましょう。ブロック行列に分割できる場合はさらに計算を省略できます。

解答例

(1)

$$\begin{aligned}

& \quad \,\, \left|\begin{array}{ccc}

5 & -3 & 14 \\

-5 & 6 & 7 \\

10 & 3 & -7

\end{array}\right| \\

&=5 \cdot 3 \cdot 7\left|\begin{array}{ccc}

1 & -1 & 2 \\

-1 & 2 & 1 \\

2 & 1 & -1

\end{array}\right| \\

&=105\left|\begin{array}{ccc}

1 & -1 & 2 \\

0 & 1 & 3 \\

0 & 3 & -5

\end{array}\right| \begin{array}{l}

\\

②+① \\

③+① \times (-2)

\end{array} \\

&=105\left|\begin{array}{ccc}

1 & -1 & 2 \\

0 & 1 & 3 \\

0 & 0 & -14

\end{array}\right| \begin{array}{l}

\\

\\

③+② \times (-3)

\end{array} \\

&=105 \cdot(-14) \\

&=1470 \quad \cdots (\text{答}) 

\end{aligned}$$

(2)

$$\begin{aligned}

& \quad \,\, \left|\begin{array}{ccc}

2 & 16 & 3 \\

4 & 8 & -6 \\

8 & 8 & 12

\end{array}\right| \\

&=2 \cdot 8 \cdot 3\left|\begin{array}{ccc}

1 & 2 & 1 \\

2 & 1 & -2 \\

4 & 1 & 4 \\

\end{array}\right| \\

&=48\left|\begin{array}{ccccc}

1 & 2 & 1 \\

0 & -3 & -4 \\

0 & -7 & 0

\end{array}\right| \begin{array}{l}

\\

②+① \times (-2) \\

③+① \times (-4)

\end{array} \\

&=366\left|\begin{array}{ccc}

1 & 2 & 1 \\

0 & -3 & -4 \\

0 & -1 & 0 \\

\end{array}\right| \\

&=366\left|\begin{array}{ccccc}

1 & 2 & 1 \\

0 & 0 & -4 \\

0 & -1 & 0

\end{array}\right| \begin{array}{l}

\\

\\

②+③ \times (-3)

\end{array} \\

&=-336\left|\begin{array}{ccc}

1 & 2 & 1 \\

0 & -1 & 0 \\

0 & 0 & -4

\end{array}\right| \\

&= -336 \cdot(-1) \cdot(-4) \\

&= -1344 \quad \cdots (\text{答}) 

\end{aligned}$$

(3)

$$\begin{aligned}

& \quad \,\, \left|\begin{array}{cccc}

5 & 4 & 7 & 9 \\

-1 & 3 & 0 & -2 \\

1 & -3 & -8 & 1 \\

5 & 4 & 2 & 11

\end{array}\right| \\

&=\left|\begin{array}{cccc}

5 & 4 & 7 & 9 \\

-1 & 3 & 9 & -2 \\

0 & 0 & 1 & -1 \\

0 & 0 & -5 & 2

\end{array}\right| \begin{array}{l}

\\

\\

③+② \\

④+② \times (-1)

\end{array} \\

&=\left|\begin{array}{cc}

5 & 4 \\

-1 & 3

\end{array}\right|\left|\begin{array}{cc}

1 & -1 \\

-5 & 2

\end{array}\right| \\

&=19 \cdot(-3) \\

&=-57 \quad \cdots (\text{答}) 

\end{aligned}$$

(4)

$$\begin{aligned}

& \quad \,\, \left|\begin{array}{cccc}

1 & -1 & 2 & 1 \\

2 & -1 & 1 & 2 \\

-1 & 1 & 2 & 1 \\

2 & 1 & 1 & 1

\end{array}\right| \\

&=\left|\begin{array}{cccc}

1 & -1 & 2 & 1 \\

0 & 1 & -3 & 0 \\

0 & 0 & 4 & 2 \\

0 & 3 & -3 & -1

\end{array}\right| \begin{array}{l}

\\

②+① \times (-2) \\

③+① \\

④+① \times (-2)

\end{array} \\

&=2\left|\begin{array}{cccc}

1 & -1 & 2 & 1 \\

0 & 1 & -3 & 0 \\

0 & 0 & 2 & 1 \\

0 & 0 & 6 & -1

\end{array}\right| \begin{array}{l}

\\

\\

\\

④+② \times (-3)

\end{array} \\

&=2\left|\begin{array}{cccc}

1 & -1 & 2 & 1 \\

0 & 1 & -3 & 0 \\

0 & 0 & 2 & 1 \\

0 & 0 & 0 & -4

\end{array}\right| \begin{array}{l}

\\

\\

\\

④+③ \times (-2)

\end{array} \\

&=-16 \quad \cdots (\text{答}) 

\end{aligned}$$


トップへ戻る 次の問題へ